Hutang yang melebihi enam tahun lazimnya tidak boleh dituntut di Mahkamah kerana had masa. Namun, jika penghutang membuat pengesahan hutang secara bertulis atau digital, undang-undang membenarkan satu pembaharuan kausa tindakan atau “fresh accrual of cause of action”, sekali gus menghidupkan semula hak tuntutan pemiutang.

Rencana ini menerangkan konsep hutang lapuk, prinsip had masa, serta bagaimana pengesahan hutang melalui mesej seperti SMS atau WhatsApp boleh memberi kesan undang-undang yang serius.

Hutang lapuk dan Seksyen 6 Akta Had Masa 1953

Di bawah undang-undang Malaysia, tuntutan hutang tertakluk kepada had masa. Prinsip ini bertujuan memberi kepastian undang-undang dan mengelakkan tuntutan lama dibangkitkan tanpa batas.

Seksyen 6 Akta Had Masa 1953 memperuntukkan seperti berikut:

“6. Except as hereinafter provided, the following actions shall not be brought after the expiration of six years from the date on which the cause of action accrued, that is to say: (a) actions founded on a contract…”

Ini bermaksud, secara umum, tuntutan berasaskan kontrak termasuk hutang mesti difailkan dalam tempoh enam tahun dari tarikh punca tindakan timbul.

Apakah maksud pembaharuan kausa tindakan atau fresh accrual of cause of action?

Pembaharuan Kausa tindakan atau fresh accrual of cause of action merujuk kepada keadaan di mana hak tuntutan yang telah  luput, dihidupkan semula oleh peristiwa undang-undang atau tindakan tertentu.

Dalam konteks hutang, peristiwa atau tindakan tertentu tersebut biasanya berlaku apabila penghutang mengesahkan kewujudan hutang atau membuat bayaran sebahagian terhadap hutang tersebut.

Apabila pembaharuan kausa tindakan berlaku, tempoh had masa akan dikira semula bermula dari tarikh pengesahan atau bayaran terakhir tersebut.

Seksyen 26 dan 27 Akta Had Masa 1953: pengesahan hutang?

Prinsip pengesahan hutang diperuntukkan secara jelas dalam Akta Had Masa 1953. Seksyen 26(2) yang menyatakan:

“Where any right of action has accrued to recover any debt… and the person liable therefor acknowledges the claim or makes any payment in respect thereof, the right shall be deemed to have accrued on and not before the date of the acknowledgment or the last payment.”

Seksyen 27(1) pula menetapkan syarat formal bagi pengesahan tersebut:

“Every such acknowledgment… shall be in writing and signed by the person making the acknowledgment.”

Gabungan kedua-dua seksyen ini bermaksud pengesahan hutang boleh mencipta tarikh kausa atau punca tindakan yang baharu, tertakluk kepada syarat-syarat yang tertentu.

Pemahaman lama tentang pengesahan hutang

Pada awalnya, pengesahan hutang difahami sebagai satu dokumen bertulis yang ditandatangani secara fizikal oleh penghutang, seperti surat atau perjanjian.

Pendekatan ini berasaskan tafsiran literal bahawa “bertulis” dan “ditandatangani” memerlukan dokumen fizikal dengan tandatangan tangan.

Mesej digital (SMS/Whatsapp/DM) sebagai pengesahan

Mahkamah Persekutuan dalam Yam Kong Seng & Anor v Yee Weng Kai mengesahkan bahawa mesej SMS boleh memenuhi keperluan “bertulis” dan “ditandatangani”.

Mahkamah mengambil pendekatan purposif dan realistik, selari dengan Akta Tafsiran 1948 dan 1967 serta Akta Perdagangan Elektronik 2006.

Mesej digital yang boleh diakses, difahami, dan disimpan untuk rujukan kemudian adalah boleh dianggap sebagai “in writing” dan Identiti pengirim sebagai pemilik akaun SMS atau whatsapp tersebut pula boleh memenuhi keperluan “signature”.

Syarat pengesahan hutang diterima Mahkamah

Pertama, mesej atau komunikasi mesti menunjukkan niat jelas untuk mengakui kewujudan hutang, sama ada secara langsung atau implikasi yang munasabah.

Kedua, komunikasi tersebut mesti dapat dikenal pasti sebagai datang daripada penghutang, sama ada melalui nombor telefon, akaun WhatsApp, atau pengakuan pihak itu sendiri.

Ketiga, kandungan mesej tidak boleh samar atau bercanggah sehingga menimbulkan keraguan tentang maksud sebenar pengesahan tersebut.

Contoh pengesahan hutang

Sebagai contoh, seorang penghutang menghantar mesej WhatsApp menyatakan, “Saya akui masih berhutang RM80,000 dan akan cuba bayar sedikit demi sedikit.” Mesej ini boleh dianggap sebagai pengesahan hutang.

Dalam keadaan tersebut, walaupun hutang asal telah melebihi enam tahun, mesej itu boleh mewujudkan fresh accrual of cause of action bermula dari tarikh mesej dihantar.

Soalan Lazim (FAQ)

_______________________

Pinjaman persahabatan atau friendly loan tidak boleh dikenakan faedah kerana sebarang pinjaman berfaedah tanpa lesen boleh menjadikan perjanjian hutang atau tuntutan hutang tidak boleh dikuatkuasakan di Mahkamah. 

Akta Pemberi Pinjam Wang 1951 hanya membenarkan pinjaman berfaedah oleh pemberi pinjam wang berlesen. Tanpa lesen, pemiutang berisiko kehilangan hak tuntutan.

Ramai pemiutang beranggapan bahawa selagi hutang dan faedah itu dipersetujui di antara pemberi hutang dan penerima hutang, maka mereka boleh mengenakan faedah. Namun dari sudut undang-undang Malaysia, anggapan ini berbahaya dan sering membawa kepada kegagalan tuntutan.

Artikel ini menjelaskan mengapa friendly loan tidak boleh dikenakan faedah, bagaimana Akta Pemberi Pinjam Wang 1951 berfungsi, dan apakah risiko sebenar kepada pemiutang yang memberi pinjam wang tanpa lesen.

Asas undang-undang larangan faedah

Hutang Friendly loan dibenarkan kerana ia tidak bersifat komersial dan tidak bertujuan menjana keuntungan. Sebaik sahaja faedah dikenakan, sifat pinjaman tersebut berubah secara undang-undang.

Undang-undang Malaysia membezakan antara bantuan kewangan berasaskan kepercayaan atau persahabatan (friendly loan) dengan perniagaan pemberi pinjam wang (moneylending business). Perbezaan ini penting kerana ia menentukan sama ada lesen diperlukan.

Jika faedah dikenakan, pemberi pinjam boleh dianggap menjalankan aktiviti moneylending. Aktiviti ini hanya sah jika dilakukan oleh pemberi pinjam wang berlesen.

Seksyen 15 Akta Pemberi Pinjam Wang 1951

Seksyen 15 Akta Pemberi Pinjam Wang 1951 memperuntukkan seperti berikut:

“Contract by unlicensed moneylender unenforceable

15. No moneylending agreement in respect of money lent after the coming into force of this Act by an unlicensed moneylender shall be enforceable.”

Peruntukan ini jelas. Jika seseorang memberi pinjam wang sebagai pemberi pinjam wang tanpa lesen, perjanjian pinjaman tersebut tidak boleh dikuatkuasakan di Mahkamah.

Mahkamah tidak akan membantu menguatkuasakan perjanjian yang melanggar Akta. Ini termasuk tuntutan untuk mendapatkan semula wang pokok atau faedah.

Maksud “interest” di bawah Undang-Undang

Akta mentakrifkan “interest” atau faedah secara luas. Seksyen 2 Akta Pemberi Pinjam Wang 1951 memperuntukkan:

“interest’ does not include any sum lawfully charged in accordance with this Act by a moneylender for or on account of stamp duties, fees payable by law and legal costs but, save as aforesaid, includes any amount by whatsoever name called in excess of the principal paid or payable to a moneylender in consideration of or otherwise in respect of a loan.”

Definisi ini bermaksud faedah bukan sekadar kadar peratus. Apa-apa bayaran lebihan melebihi jumlah hutang pokok atau prinsipal, walau dinamakan apa sekalipun, boleh dianggap sebagai interest.

Caj pentadbiran, bayaran perkhidmatan, atau pulangan “goodwill” juga boleh jatuh dalam definisi interest jika ia memberi lebihan atau keuntungan kepada pemiutang.

Apa maksud perjanjian menjadi tidak boleh dikuatkuasakan (unenforceable)?

Sebagai contoh, seorang individu memberi pinjam wang sebanyak RM50,000 kepada pihak lain dan mensyaratkan bayaran balik RM60,000 dalam tempoh enam bulan. 

Walaupun perjanjian tersebut dipersetujui secara bertulis, lebihan RM10,000 itu boleh ditafsirkan sebagai faedah di bawah Akta Pemberi Pinjam Wang 1951.

Jika pemberi pinjam tersebut tidak mempunyai lesen pemberi pinjam wang, Mahkamah boleh memutuskan bahawa perjanjian pinjaman itu tidak boleh dikuatkuasakan. 

Akibatnya, pemiutang tidak boleh menggunakan proses Mahkamah untuk menuntut bayaran balik, dan penghutang boleh mencabar tuntutan tersebut berdasarkan Akta.

Apabila perjanjian pinjaman menjadi tidak boleh dikuatkuasakan selaras dengan peruntukan S.15 Akta Pemberi Pinjam Wang 1951, pemiutang tidak boleh menggunakan Mahkamah untuk menuntut bayaran balik hutang tersebut.

Ini bermakna saman untuk tuntutan hutang boleh ditolak, digugurkan, atau dipertahankan dengan jayanya oleh penghutang menggunakan Akta.

Dalam istilah praktikal, pemiutang mungkin telah menyerahkan wang, tetapi kehilangan remedi undang-undang untuk mendapatkannya kembali melalui proses Mahkamah.

Bagaimana penghutang boleh mencabar tuntutan

Sekiranya pemberi hutang memfailkan saman terhadap Penghutang berasaskan perjanjian hutang yang mengenakan faedah, Penghutang berhak mencabar tuntutan hutang tersebut dengan berhujah bahawa pemiutang ialah pemberi pinjam wang tanpa lesen yang telah mengenakan faedah.

Jika Mahkamah menerima hujahan ini, S.15 Akta Pemberi Pinjam Wang 1951 boleh digunakan untuk menolak penguatkuasaan perjanjian pinjaman tersebut.

Atas sebab ini, pemiutang perlu berhati-hati. Memberi pinjam wang dengan faedah tanpa lesen bukan sahaja berisiko, malah boleh memusnahkan keseluruhan tuntutan.

Soalan Lazim (FAQ)

_______________________

Pinjaman atau hutang persahabatan atau friendly loan ialah pinjaman berasaskan kepercayaan tanpa sebarang faedah atau pulangan lebihan. Tidak semua pinjaman antara individu adalah friendly loan. 

Jika terdapat elemen faedah tersurat atau tersirat, di dalam keadaan tertentu, Mahkamah boleh mengklasifikasikannya sebagai aktiviti moneylending dan Akta Pemberi Pinjam Wang 1951 mungkin terpakai.

Istilah “friendly loan” kerap digunakan secara longgar dalam transaksi hutang. Dalam litigasi, label ini tidak menentukan apa-apa. Mahkamah akan menilai sifat sebenar transaksi berdasarkan bukti, niat pihak-pihak, dan realiti pembayaran.

Rencana ini menghuraikan definisi friendly loan, batasannya, serta perbezaannya dengan pinjaman oleh pemberi pinjam wang, berdasarkan prinsip undang-undang dan dapatan Mahkamah di Malaysia.

Adakah semua pinjaman merupakan friendly loan?

Tidak. Hakikat bahawa pinjaman atau hutang yang dibuat antara individu tidak secara automatik menjadikannya pinjaman persahabatan. 

Mahkamah lazimnya menolak pendekatan formalistik yang hanya bergantung kepada label atau istilah digunakan.

Jika terdapat bayaran lebihan, pulangan tambahan, atau apa-apa bentuk keuntungan kepada pemberi pinjam, transaksi tersebut berisiko diklasifikasikan sebagai pinjaman berfaedah.

Satu lagi salah faham lazim ialah friendly loan mesti melibatkan hubungan persahabatan. Di dalam beberapa kes yang telah diputuskan, Mahkamah telah menjelaskan bahawa hubungan peribadi bukanlah elemen tunggal yang menentukan sesuatu hutang itu adalah friendly loan.

Definisi pinjaman persahabatan menurut Mahkamah

Mahkamah mentakrifkan friendly loan sebagai pinjaman berasaskan kepercayaan di antara pemberi hutang (pemiutang) dan penerima hutang (penghutang), dengan kewajipan bayaran balik dalam tempoh tertentu, tanpa sebarang faedah dikenakan.

Elemen paling kritikal ialah ketiadaan faedah. Istilah faedah atau “interest” tidak perlu dinyatakan secara jelas; apa-apa lebihan melebihi prinsipal boleh ditafsirkan sebagai faedah.

Dokumen seperti IOU, perjanjian ringkas, atau cagaran tidak menukar sifat friendly loan, selagi jumlah bayaran balik adalah sama dengan jumlah wang dipinjam.

Pemakaian Akta Pemberi Pinjam Wang 1951

Akta Pemberi Pinjam Wang 1951 tidak bertujuan mengharamkan semua transaksi pinjaman. Akta ini menyasarkan individu yang menjalankan perniagaan pemberi pinjam wang.

Definisi “moneylending” di bawah Akta menekankan elemen pinjaman berfaedah. Oleh itu, friendly loan yang benar-benar tanpa faedah lazimnya berada di luar skop Akta.

Namun, Seksyen 10OA memperuntukkan satu anggapan undang-undang. Bukti satu pinjaman berfaedah boleh menimbulkan anggapan bahawa pemberi pinjam menjalankan perniagaan moneylending.

Anggapan ini boleh dipatahkan, tetapi beban pembuktian beralih kepada pemberi pinjam. Dalam konteks litigasi, ini mewujudkan risiko ketara kepada pihak yang menuntut bayaran balik.

Mahkamah juga berhak meneliti bukti luaran dan perlakuan pihak-pihak sekiranya dokumen perjanjian disyaki sebagai satu helah atau transaksi bersifat “sham”.

Perbezaan friendly loan dan pinjaman moneylending

Friendly loan lazimnya bersifat sekali-sekala, berasaskan kepercayaan, dan tidak bertujuan menjana keuntungan. Ia biasanya dibuat untuk membantu pihak lain secara sementara.

Pinjaman moneylending pula melibatkan faedah dan lazimnya menunjukkan unsur sistem, kesinambungan, atau pengulangan transaksi yang mencerminkan suatu perniagaan pemberian pinjaman atau hutang.

Di Malaysia, pihak-pihak yang menjalankan perniagaan pemberian pinjaman wang ini lazimnya dikenali sebagai Along atau Ceti.

Dalam keadaan tertentu, pinjaman berfaedah yang bersifat sampingan kepada hubungan perniagaan sedia ada boleh mematahkan anggapan moneylending, tertakluk kepada bukti yang kukuh.

Soalan Lazim (FAQ)

_______________________

• Kenapa Enterprise Lebih Berisiko Jika Kita Tidak Semak
• Carian SSM: Kenal Pasti Pemilik Sebenar
• Semakan Akaun Bank dan Jejak Pembayaran
• Kontrak Ringkas dan Bukti Serahan
• Soalan Lazim (FAQ)

Rujukan berkaitan:

• CARA MENYAMAN PERNIAGAAN ENTEPRISE Baca di sini

• SAMAN TERHADAP PERKONGSIAN Baca di sini

• STATUS SYARIKAT SEBELUM MENYAMAN Baca di sini

• Apa Itu Perniagaan Milikan Tunggal dan Kedudukannya Di Sisi Undang-Undang
• Kenapa Perniagaan Enterprise Tidak Boleh Disaman Atas Nama Perniagaan
• Perbezaan Milikan Tunggal, Perkongsian dan Syarikat Sdn. Bhd. Dalam Tindakan Saman
• Kepentingan Carian Perniagaan SSM Sebelum Memfailkan Saman atau Masuk Urus Niaga
• Soalan Lazim (FAQ)

Rujukan berkaitan:

• SAMAN TERHADAP PERKONGSIAN Baca di sini

• STATUS SYARIKAT SEBELUM MENYAMAN Baca di sini